Ana içeriğe geç

Bölüm 1 — Giriş ve Temeller

👤 Kim için: Bölüm 0'ı bitirdin (Python + yerel LLM ayakta). AI dünyasına girmek istiyorsun ama "AI Engineer", "ML Engineer", "GPT-5 ile Claude ile Gemini" gibi terimler kafanda dağınık
⏱️ Süre: ~2 saat (4 sayfa × 30 dk)
📋 Önkoşul: Bölüm 0 tamamlanmış
🎯 Çıktı: AI ekosisteminin 2026 haritasını zihinde oturtmuş, AI Engineer ile ML Engineer ayrımını yapabiliyor, persona yolunu kesin seçmiş olursun

Neden bu bölüm?

Bölüm 2'de "ilk Claude API çağrın"ı yapacaksın. Ama doğru modeli seçmek, doğru servisi tercih etmek için önce 2026 ekosisteminin nasıl göründüğünü bilmen gerek. Yoksa tanıdık bir isme (ChatGPT) atlamak çok cazip geliyor, ama proje gereksinimin ona hiç uymuyor olabilir.

İkincisi: "AI Engineer" terimi her yerde geçiyor ama farklı yerlerde farklı şey kastediliyor. LinkedIn'de "AI Engineer" çoğu zaman "Prompt mühendisi + entegrasyon yazan kişi" demek; akademide "ML Engineer'ın bir kolu"; girişim (startup) dünyasında "doktora yapmamış ama Python bilen teknik kurucu". Bu bölüm bu karışıklığı çözer — sen hangisine yakınsın, hangisine gitmek istiyorsun, netleşir.

Üçüncüsü: Persona seçimini ana sayfada yapmış ama net değilsen, bu bölüm sonunda kesinleşir. 1.4'te "Hangi yolu seçmeli?" sayfası üç persona için somut hedef örnekleri gösterir.

Bölüm 1 kısaca — ne öğreniyorsun

1.1 — AI Engineer Nedir. Terim ne zaman ortaya çıktı (2023 sonu, ChatGPT API'siyle), hangi işleri kapsıyor, hangilerini kapsamıyor. "Makine öğrenmesi araştırmacısı" değil — zaten eğitilmiş modelleri entegre edip ürüne çeviren kişi. Prompt yazmak, API'yi kendi koduna sarmak, vektör veritabanı kurmak, yayına almak — bu rolün günlük işi.

1.2 — AI Engineer ile ML Engineer. En çok karıştırılan iki rol. ML Engineer model eğitir (veri akışı + eğitim + değerlendirme). AI Engineer önceden eğitilmiş modeli kullanır (API + prompt + RAG + yayına alma). Sayfa somut örneklerle ayrımı yapar: bir müşteri destek chatbot'u iki rol arasında nasıl bölünür, sen öğrenci olarak hangi kısımda konumlanacaksın.

1.3 — AI Ekosistemi 2026. Kimler hangi modeli sunuyor (Anthropic Claude — bu platformun ana dili; OpenAI GPT-5/5.5; Google Gemini; Meta Llama 4; Çin'den DeepSeek + Qwen; Fransa'dan Mistral); açık kaynak ile kapalı model ayrımı; fiyat/performans/lisans karşılaştırması. Bu sayfa karar-destek tablosu içerir — "bu proje için hangi modeli seçmeliyim?" sorusunun cevap iskeleti.

1.4 — Hangi Yolu Seçmeli. 3 persona (🟢 başlangıç / 🔵 iş / 🟣 kişisel) için somut proje örnekleri + her yolun Bölüm 2-9 arası hangi konulara yoğunlaşacağının haritası. Bu sayfa biter bitmez kendi 6 haftalık hedef cümlen yazılı olur.

Bu bölümün yol haritası

flowchart LR
  S["👤 Sen\n(Bölüm 0 bitti)"]
  P11["📄 1.1\nAI Engineer\nNedir"]
  P12["📄 1.2\nAI vs ML\nEngineer"]
  P13["📄 1.3\nEkosistem\n2026"]
  P14["🏁 1.4\nYol seçimi"]
  OUT{{"✅ Persona kesin\n+ 6 hafta hedefin\nyazılı"}}
  ANT[("📖 Anthropic\nAcademy\nAI Fluency")]

  S --> P11 --> P12 --> P13 --> P14 --> OUT
  P11 -.köprü.-> ANT
  P13 -.köprü.-> ANT

  classDef user fill:#ddd6fe,stroke:#7c3aed,color:#111
  classDef page fill:#dbeafe,stroke:#2563eb,color:#111
  classDef goal fill:#fef3c7,stroke:#ca8a04,color:#111
  classDef ext fill:#fed7aa,stroke:#ea580c,color:#111
  class S user
  class P11,P12,P13,P14 page
  class OUT goal
  class ANT ext

Aktör tablosu

Düğüm Nerede Ne iş yapıyor
👤 Sen Bölüm 0 sonrası — yerel LLM çalışıyor Okuma odaklı bölüm: 4 sayfa oku, 3 persona üzerinde kendini test et
📄 1.1 AI Engineer Nedir Platform (okuma) Terimin tanımı + ne yapar/ne yapmaz listesi + gerçek iş ilanı örnekleri
📄 1.2 AI vs ML Platform (okuma) Ayrım tablosu + ortak proje üzerinde iki rolün iş dağılımı
📄 1.3 Ekosistem 2026 Platform (okuma) Model sağlayıcı haritası + fiyat/performans/lisans karşılaştırma tablosu
🏁 1.4 Yol seçimi Platform (karar) 3 persona × somut proje örneği + 6 haftalık yol haritası şablonu
📖 Anthropic Academy anthropic.com/learn "AI Fluency: Framework & Foundations" + "Claude with the API" + "Tool Use" + "MCP" — bölüm sonrasında İngilizce kaynakla derinleşmek istersen
Çıktı (OUT) Kendi not defteri / README 1 paragraf: "Ben 🟢/🔵/🟣 persona'sıyım, 6 hafta sonunda X projesini çıkaracağım"

Bu bölüm bittiğinde elinde ne olacak

  • Zihin haritası: AI Engineer nedir, ML Engineer'dan nerede ayrılır, veri/AI/ML ekipleri nasıl birbirine bakar
  • Model karar çerçevesi: Bir proje geldiğinde "Claude mı, GPT mi, Gemini mi, açık kaynak Llama/Qwen mi?" sorusuna cevap verebileceğin iskelet
  • Persona netliği: 🟢/🔵/🟣'den hangisinin sen olduğu kesin (ana sayfada seçtiysen bile 1.4'te doğrulanır veya değişir)
  • 6 haftalık hedef cümlesi: "Ben 6 hafta sonunda X aracı yapmış olacağım" — yazılı, saklanıyor, sonraki bölümlerde referans olacak
  • Anthropic Academy ile ilk tanışma: "AI Fluency" kursunu duydun, belki 1.3'ten sonra açıp göz attın — ileride sertifikan olsun istediğinde bir rota açıldı

Bu çıktı 2. bölüme geçmeden önce önemlidir: Bölüm 2'de ilk API çağrını atarken "niye Claude?" sorusunun cevabını burada oturtmuş olacaksın.

📖 Anthropic bu bölümde ne der — öz

Bölüm 1 bir oryantasyon bölümü; Anthropic'in ücretsiz Academy kursları bu oryantasyonu İngilizce kaynakla derinleştirir. Zorunlu değil — bölümü burada bitirip Bölüm 2'ye geçebilirsin — ama vaktin varsa aşağıdaki kurslar güzel tamamlayıcı:

1. AI Fluency: Framework & Foundations (Academy, ücretsiz, sertifikalı). "AI nedir, nasıl düşünülür, hangi sorular sorulur" seviyesinde temel kazandırır. 4 modülden oluşur, toplam ~2-3 saatlik bir kurs. 1.1 ve 1.2'de anlattığımız ayrımları Anthropic'in kendi çerçevesiyle — 4D: Delegation (devretme), Description (tarif etme), Discernment (ayırt etme), Diligence (titizlik) — görmen için faydalı. Proje odaklı değil, zihinsel temel.

2. Claude with the API + Tool Use + MCP (Academy). API çağrısı, araç çağırma (tool use) ve Model Context Protocol kursları. Bunları Bölüm 2 (API), Bölüm 6 (Agent/MCP) öncesinde açarsan platformdaki Türkçe pratik + Anthropic'in İngilizce sistematik anlatımı birbirini güçlendirir.

3. "AI Engineer" terimi Anthropic'te yok. Anthropic dokümanları "developer" (geliştirici) veya "builder" (yapıcı) der. 1.1'de kullandığımız "AI Engineer" terimi piyasa standardıdır (LinkedIn, O'Reilly kitapları); Anthropic'in kendi çerçevesiyle bire bir eşleşmez. Bu kasıtlı — piyasa ile konuşabilmen için piyasa terimini, Anthropic ile konuşurken Anthropic terimini kullanacaksın.

Kaynak: Anthropic Academy — anthropic.com/learn (EN, ücretsiz + sertifikalı kurslar). Bölüm 1 bitiminde aç — 1.4'teki persona kararını verdikten sonra "AI Fluency" kursunu izlemek, kararını Anthropic'in çerçevesiyle doğrulamana yarar.

Kural dışı notlar (Tip A bölüm girişi)

Bu sayfa "Uygulama" bölümü içermiyor — Bölüm 1 okuma-karar bölümü. 4 alt sayfa da okuma ağırlıklı; tek "somut çıktı" 1.4 sonunda yazacağın 1 paragraflık persona + hedef cümlesi. "Çıktı Kanıtı" dev bloğu yok — onun yerine yukarıdaki bölüm sonu çıktısı listesi.


Bir sonraki adım → 1.1 AI Engineer Nedir (20 dk, terimin netleşmesi)

Bölüm 0 — Temel Hazırlık  |  Ana Sayfa

MühendisAl Platform — Sözlük (Glossary)

Bu dosya pre_build.py hook'u tarafından her sayfaya otomatik eklenir.

Markdown abbr extension bu tanımları alıp terimin her geçtiği yerde

HTML <abbr title="..."> sarımı yapar → MkDocs Material tooltip gösterir.

DİKKAT: abbr case-sensitive. "Agent" tanımı "agent" kelimesini sarmaz.

Bu yüzden hem büyük hem küçük harf varyantları ayrı tanımlanır.

Yeni terim eklerken: *[TERIM]: Açıklama — tek satır, 160 karakterden kısa

Terimler alfabetik (büyük harf), hemen altında küçük harf varyantı.